Витаминдер

Найманбаева Динара Сакеновна
учитель химии и биологии
КГУ «Петровская средняя школа»

Мақсаты: Тағамдық заттардың негізгі құрам бөлігі – витаминдер туралы толық мәлімет беру,витамин жетіспеушілігінен болатын аурулар туралы түсінік беру.

Міндеті:

Білімділік: Оқушыларға витаминдер жайлы түсінік беріп, олардың маңызын атқаратын қызметтерімен таныстырып өту;

Дамытушылық: Оқушылардың жаратылыстану сауаттылығын арттыру;

Тәрбиелік : жаңа ізденістер бойынша оқушылардың алған білімдерін тиянақтау, сауаттылыққа, білімділікке, жылдам ойлауға тәрбиелеу;

Сабақтың түрі: жаңа материалдарды меңгерту сабағы.

Сабақтың әдісі: проблемалық ой тастау, сұрақ - жаауап, ізденушілік,

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, пән оқулығы, плакаттар

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі( оқушыларды 4топқа бөлу)

Басшыларын сайлап алу

Жаңа сабақ түсіндіру

"Веер” стратегиясы

( Топ басшылары карточкаларды таңдай отыра, тақырыптары анықталады.)

"Миға шабуыл”стратегиясы Постер құру

I Витаминдердің шығу тарихы және түрлері

II Авитаминоз белгілері мен алдын алу жолдары

III Дәрумендердің топтары мен химиялық құрамы

I V Дәрумендердің сақталуы, ағзаға әсері

"Карусель” стратегиясы ( Постерлерімен ауысып, толтықтырулар енгізеді)

Жаңа сабақты бекіту - «Ойлан, жұптас, бөліс»стратегиясы

Бағалау (әр бір топ басшылары бір-бірі бағалайды)

PISA тапсырмалары

1 тапсырма

Витаминдердің 1880 жылы орыс дәрігері Николай Ивонович Лунин тапты. Витаминдер ағзадағы зат алмасу процесінде қарқынды әсер етеді. Қазіргі кезде 30- ға жуық түрі белгілі. Жас ғалыс ең алғаш рет минералды заттардың тамаққа оң әсер ететіндігін атап көрсеткен. Зерханада тышқандарды алып, біріне минералды заттарды беріп отырса екіншілеріне ешнәрсе де бермеген. Зерттей келе ол мынандай қорытындыға келген. Минералды тұздар бар жердD витамині ( кальциферол) адамның терісінде күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен түзіледі. Ол Са мен Р ішектен бөлінуін жылдамдатып, сүйек ұлпасының мықтылығына әсер етеді. Жас сәбилерде D витаминінің жетіспеуінен болатын ауру мешел ( рахит) деп аталады. Мешел ауруына шалдыққан балалардың қаңқасы дұрыс қалыптаспайдые организм тіршілігін жалғастырады деген. D витамині

( кальциферол) адамның терісінде күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен түзіледі. Ол Са мен Р ішектен бөлінуін жылдамдатып, сүйек ұлпасының мықтылығына әсер етеді. Жас сәбилерде D витаминінің жетіспеуінен болатын ауру мешел ( рахит) деп аталады. Мешел ауруына шалдыққан балалардың қаңқасы дұрыс қалыптаспайды.

 

Витаминдер

Витаминдер

1А . Витаминдерді энергия көзі иә/ жоқ

 

1Б. Мешел ауруы таза ауада серуендеу арқылы емделеді .иә/ жоқ

2А. Культуризммен айналысатын адамға қандай тағамдық өнімдерді қабылдауға кеңес береді ?

_____________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________

2 Б . Майда және суда еритін витаминдер

_____________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________

 

2 тапсырма

Апатқа ұшыраған кемеде қалған матростар тек үрмебұршақ консервілерімен ғана тамақтанды. Біраз уақыт өткен соң, матростарда әлсіздік, ентігу, тістің қызыл иегінің қанауы байқалды.

1А Бұл қандай ауру белгілері ?

 

А

Тұмау

B

Цинга

C

Пародонтоз

D

Гингивит

 

Бұл сырқаттан айығу үшін дәрігерлер қандай кеңестер береді ?

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

2 А тапсырма

Терапевке 3 әйел адам келді.Дәрігер келген 3 науқастың дәрігерлік талдауын (анализ) анықтау керек. Әр науқастың ауру белгілері әр түрлі. Сіздер дәрігерге әр науқастың дәрігерлік талдауын (анализін) анықтауға көмектесіңдер.Қан құрамындағы темірдің аздығын анықтау керек. Қандай жеміс – жидектерде темір кездеседі ?

А.

 

Қорытынды нәтижесі

Қалыпты жағдайда

Гемоглабин

140 г/л

120-160 г/л

Эритроцит

4,3 млн/л

4-5 млн/л

Тромбоцит

247 мың/л

180-320 мың/л

Лейкоцит

12 мың/л

4-9 мың/л

Ә.

 

Қорытынды нәтижесі

Қалыпты жағдайда

Гемоглабин

100 г/л

120-160 г/л

Эритроцит

3,2 млн/л

4-5 млн/л

Тромбоцит

247 мың/л

180-320 мың/л

Лейкоцит

4,5 мың/л

4-9 мың/л

Б.

 

Қорытынды нәтижесі

Қалыпты жағдайда

Гемоглабин

130 г/л

120-160 г/л

Эритроцит

4,3 млн/л

4-5 млн/л

Тромбоцит

410 мың/л

180-320 мың/л

Лейкоцит

7 мың/л

4-9 мың/л

 

3 тапсырма

Дәрумендер жетіспегенде қандай аурулар пайда болады?

витаминдер

аурулар

В12

В6

В2

 

А

В

С

Д

Мешел

+

Қырқұлақ

+

Бери-бери

+

катаракта

+

Жүйке ауруы

 

+

Қояншық

+

Қан аздық

+

авитаминоз

 

+

КРИПТОГРАММА

3

1

4

5

6

1

7

8

9

10

/////

/////

////

////

11

1

12

13

12

14

1

15

13

16

17

/////

////

////

11

9

13

31

9

7

8

18

19

5

4

4

5

10

Сұрақтар.

1. Іші сары, сырты қатты,
Дәні – дәрі, дәмі тәтті.
Пісіріп жесең ас - тамақ,
Оның аты......... 5. 22.17. 5.11.5.17

2. Ежелгі египеттіктер қатты жақсы көрген. Адамдардың ас қорыту мүшелеріне өте пайдалы. Қыс бойы тұздаған көкеніс, сақтап қойып, тағамға қажеттті дәрумендерін қолданған. 12. 10. 5. 6. 23. 5. 24. 16. 10. 5. 17.

3.В тобындағы витаминдер жетіспегенде қандай ауруға шалдығады 11.9.10. 1.11.9.10.1

4.Тағамда қандай да бір витаминнің болмауы, зат алмасудың бұзылуы. 5.3.1.4.5.6.1.7.12.19.

5.В 6 витаминінің атауы 24.1.10.1.8.12.26.31.1.7.

6.В 12 витаминінің атауы 27.1.5.7.26.12.11.5.13.5.6.1.7

7.Организмнің улануы, артық мөлшерде пайдалану 14.1.24.9.10.3.1.4.5.6.1.7.12.19.

8. Сопақшы көк өңім бар,
Пайдалы, мөлдір сөлім бар.
Піскен кезде жиярсың,
Менің атым...................... 17.1.15.10.

9. А, D, K, E, қай витаминдер тобына жатады ? 6.5.52.8.5.9.10.1.4.18.7.

Қорытынды-Рефлексия - «Өрмекші»стратегиясы

(Витаминдер тақырыбы бойынша оқушылар бір – біріне сұрақтар қояды,жауап береді, соңында оқушылар ерекше белгілерін жақсы сөздермен мақтап айтып, сабақты қорытындылаймыз)

 

Үй тапсырмасы:Витаминдер маңызы тақырыбында эссе жазып келу

 

Скачать презентацию: vitaminder.zip [341.21 Kb] (cкачиваний: 5)

скачать dle 11.0фильмы бесплатно